Το αμοιβαίο στυλ διδασκαλίας στην Φυσική Αγωγή

Στοιχεία Συντάκτη: Τζαβίδας Κωνσταντίνος, ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής
Μάθημα: Φυσική Αγωγή
Τάξεις εφαρμογής: Ε΄ & Στ’ τάξεις δημοτικού – Πετοσφαίριση
Χρονική διάρκεια / αριθμός διδακτικών ωρών: 2 διδακτικές ώρες των 45′

Σύντομη Περιγραφή της Διδακτικής Παρέμβασης:

Η παρέμβαση αφορά στην εφαρμογή του αμοιβαίου στιλ διδασκαλίας σε μαθητές/τριες Ε’ και ΣΤ’ τάξεων δημοτικού πάνω στο άθλημα της πετοσφαίρισης. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές/τριες εξασκήθηκαν στην παρατήρηση, ανατροφοδότηση και αξιολόγηση συμμαθητή/τριας στις (3) βασικές δεξιοτήτες της πετοσφαίρισης (μετωπική πάσα, μανσέτα, σερβίς από κάτω). Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση εννέα (9) μαθημάτων πετοσφαίρισης (Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2024) και αφού οι μαθητές/τριες είχαν κατακτήσει τις παραπάνω δεξιότητες σε ικανοποιητικό βαθμό. Ο στόχος της παρέμβασης ήταν οι μαθητές/τριες, αφενός να εκπαιδευτούν στο να παρατηρούν την εκτέλεση της δεξιότητας σε κάποιον άλλον, κι αφετέρου να εκτιμήσουν το βαθμό κατάκτησης της από τον/την συμμαθητή/τριά τους.

Διδακτική Μέθοδος ή Τεχνική:

Χρησιμοποιήθηκε το αμοιβαίο στιλ διδασκαλίας (C style κατά Moston, 1994). Πρόκειται για το τρίτο στη σειρά από τα έντεκα συνολικά στιλ, τα οποία συνθέτουν ένα φάσμα λήψης αποφάσεων και αφορούν σε όλες τις ενέργειες που πραγματοποιούνται την ώρα της εκπαιδευτικής διαδικασίας τόσο από τον διδάσκοντα όσο και από τους μαθητές/τριες. Στο αριστερό άκρο του φάσματος ΟΛΕΣ τις αποφάσεις για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του μαθήματος λαμβάνει ο διδάσκων, ενώ οι μαθητές/τριες απλά εκτελούν. Στο άλλο άκρο, οι δεύτεροι αποφασίζουν, θέτουν στόχους, σχεδιάζουν και υλοποιούν με προσωπική ευθύνη το πρόγραμμα εκγύμνασής τους, ενώ αξιολογούν οι ίδιοι την απόδοσή τους και αναπροσαρμόζουν, αν κρίνουν αναγκαίο, τους στόχους τους.

Σκεπτικό Επιλογής / Παιδαγωγική Τεκμηρίωση:

Στο αμοιβαίο στιλ που χρησιμοποιήθηκε στην συγκεκριμένη παρέμβαση, οι μαθητές/τριες χωρίστηκαν σε ζευγάρια. Ο ένας ήταν ο παρατηρητής και ο άλλος ο ασκούμενος. Ο παρατηρητής βλέποντας την κάρτα κριτηρίων ορθής εκτέλεσης της κάθε δεξιότητας, παρατήρησε την εκτέλεσή της από τον ασκούμενο, σημείωσε τον βαθμό επίτευξης και στη συνέχεια έδωσε ανατροφοδότηση στον ασκούμενο. Η συγκεκριμένη μέθοδος/τεχνική επιλέχθηκε σκόπιμα μετά την ολοκλήρωση των 9 μαθημάτων πετοσφαίρισης ως μορφή εναλλακτικής αξιολόγησης (από μαθητή σε συμμαθητή). Επιπλέον, συνέβαλλε στην περαιτέρω ανάπτυξη των κοινωνικών σχέσεων των μαθητών/τριών οι οποίοι ανταποκρίθηκαν με προσοχή και υπευθυνότητα σε αυτό το στιλ διδασκαλίας.

Προστιθέμενη Αξία:

Όπως αναφέρει ο συγγραφέας (Moston, 1994) το αμοιβαίο στιλ διδασκαλίας είναι εκείνο κατά το οποίο δίνεται στους μαθητές/τριες μία πρώτη ευκαιρία στη λήψη αποφάσεων, εδώ δηλαδή έχουμε τα πρώτα δείγματα μαθητοκεντρισμού στη διδασκαλία φυσικής αγωγής. Επιπρόσθετα, η εκπαίδευση στην παρατήρηση του «άλλου» και η μετέπειτα ανατροφοδότηση ενισχύουν την κατανόηση της δεξιότητας, αναπτύσσουν μία βαθύτερη μορφή κριτικής σκέψης και προάγουν τη συνεργασία. Τέλος, η εναλλαγή ρόλων παρατηρητή-ασκούμενου, η οποία στο μυαλό των παιδιών μεταμορφώνεται σε σχέση μαθητή-εκπαιδευτικού, καλλιεργεί την ωριμότητα και συμβάλλει στη δημιουργία θετικού κλίματος μάθησης.

Παραδείγματα – Υλικό:

Δημιουργήθηκαν τρία (3) φύλλα παρατήρησης με τα κριτήρια ορθής εκτέλεσης των δεξιοτήτων (για την μετωπική πάσα, την μανσέτα και το σερβίς από κάτω) και ένα online κουίζ με τα βασικά που πρέπει να γνωρίζει κανείς για την πετοσφαίριση.

Προτάσεις για εφαρμογή από άλλους εκπαιδευτικούς:

Το αμοιβαίο στιλ διδασκαλίας στην φυσική αγωγή μπορεί να εφαρμοστεί με επιτυχία στις δύο τελευταίες τάξεις του δημοτικού και σε όλες τις τάξεις του γυμνασίου και λυκείου. Είναι προτιμότερο να εφαρμόζεται μετά την ολοκλήρωση του κύκλου διδασκαλίας σε ένα αντικείμενο, ώστε οι μαθητές/τριες να έχουν κατακτήσει τις δεξιότητες που θα παρατηρήσουν στους άλλους. Επίσης, χρειάζεται προσοχή στα ζευγάρια παρατηρητή-ασκούμενου ώστε να είναι της ίδιας δυναμικής. Ο παρατηρητής θα πρέπει να εστιάζει σε ένα σημείο (κριτήριο) εκτέλεσης κάθε φορά και η θέση του να είναι σε διαφορετική γωνία παρατήρησης ανάλογα με τη δεξιότητα. Τέλος, ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο αμοιβαίο στιλ είναι να δίνει ανατροφοδότηση ΜΟΝΟ στον παρατηρητή και όχι στον ασκούμενο. Οι δυνατότητες προσαρμογής αυτού του στιλ αφορούν σε περαιτέρω λήψεις αποφάσεων για τους μαθητές/τριες, όπως για παράδειγμα να αποφασίσουν μόνοι τους ποιες δεξιότητες θα παρατηρήσουν, να φτιάξουν οι ίδιοι τα κριτήρια ορθής εκτέλεσης κτλ.

Αρχεία: